Jolanda Mathijssen verbindt culturen bij het Mondiaal Centrum

Wie: Jolanda Mathijssen (66)
Beroep: Kapster, eigenaar kapsalon (voorheen)
Vrijwilligerswerk: Gastvrouw bij inloop Mondiaal Centrum, vrijwilliger Maatjesproject, Vz. Fancy Fair Rijsbergen, bestuur Stichting Let the Children Play, secr. Oeganda platform.
Sinds: Al vanaf haar jeugd deed Jolanda allerlei vrijwilligerswerk, maar sinds 2015 echt vanuit haar hart
Uren per week: ca. 20

 

Wat houdt je vrijwilligerswerk in?
“Iedere woensdag- en vrijdagmorgen is er een inloop in het Mondiaal Centrum. Dan is er koffie en thee voor iedereen die dat wil. Als gastvrouw zorg ik dat iedereen iets te drinken heeft. De bezoekers komen uit allerlei culturen: bijvoorbeeld uit Syrië, Afghanistan, Suriname en Tanzania, maar ook oorspronkelijk uit Nederland. Met alle verschillende achtergronden is het is niet altijd vanzelfsprekend dat ze gemakkelijk contact met elkaar maken. Ik probeer daarom vooral om verbinding te maken met de gasten, en tussen de gasten onderling. Het is voor iedereen leuk en leerzaam om te ervaren dat iedereen met een eigen culturele bril naar de wereld kijkt. Als je je daar bewust van bent maak je echter contact.
Toen ik net begon sprak ik in de sinterklaastijd met een Surinaamse vrouw over het Sinterklaasfeest. In mijn verleden was zwarte piet heel gewoon, voor haar raakte dat aan het slavernijverleden dat bij haar al generaties lang doorwerkte. Door erover te praten kwamen we dichter bij elkaar.
Bij het Mondiaal Centrum help ik ook met het organiseren van de jaarlijkse Walk for Peace. Ik ben daar een beetje een vreemde eend in de bijt; natuurlijk zijn de deelnemers an sich mensen die iets willen betekenen door mee te lopen voor vrede, soms vanuit een kerkelijke achtergrond. Ik vind het ook belangrijk dat mensen naar de vrede in zichzelf op zoek gaan, van daaruit wordt de wereld wezenlijk beter.

Toen onze dochter in Oeganda vrijwilligerswerk deed, gingen mijn man en ik daar op bezoek. Dat was mijn eerste reis naar een ontwikkelingsland. Aan de ene kant had je een schooltje waar niemand iets had, aan de andere kant zag je toeristen in luxe jeeps en bussen rijden om gorilla’s te bezoeken. Ik was echt geschokt. Sinds die reis ben ik actief in de stichting ‘Let the children play’ om praktische ondersteuning te bieden voor kinderen daar. We gaan er in november weer heen. Ook help ik in het platform Oeganda, dat Nederlandse initiatieven in Oeganda samenbrengt.

Ik heb ook een podcast, ‘De kleine Spinoza’, over filosofie, innerlijke rust en bewustwording. Dat is gratis. Op basis van mijn eigen ontwikkeling en kennis, probeer ik anderen een stapje op weg te helpen naar vrede van binnen. Dat is het enige recept voor vrede tussen mensen.”

Hoe ben je erin gerold?
“Toen mijn man en ik nog tieners waren, kreeg zijn zus een ernstig ongeluk. Wij vonden haar aan de kant van de weg, bij mijn man zijn ouderlijk huis. Na zes maanden in coma, bleef ze zwaar lichamelijk en geestelijk gehandicapt. Vanaf toen werd ons jonge leven hier volledig door beheerst, zowel in de praktijk als mentaal. Ze revalideerde bijvoorbeeld een tijd in Hoensbroek in Zuid-Limburg, waar we dan ook steeds heengingen. We konden er niet met elkaar over praten. Later, toen we ook jonge kinderen hadden, werd het echt een conflict.

Toen we hulp zochten, werd het alleen maar slechter. Er werd gefocust op mij, omdat ik het aankaartte. Het hele probleem, dat er een probleem voor ieder van ons en van ons samen was, werd niet gezien. Mijn man begreep dat toen ook nog niet.

Ik was vooral boos. Ik werd vroeger niet gezien of gewaardeerd. Mijn man had een onveilige jeugd, en sloot zich af voor mijn boosheid, en dus voor mij. Ik werd dus weer niet gezien. Het ging steeds slechter tussen ons. Ik werd er wanhopig van, zat diep in de put.
Ik kon niet leven met die situatie en ik ben van de actie. Toen ben ik op zoek gegaan naar het hoe en waarom van mijn eigen gedrag en gevoel, want dat was het enige waar ik zelf iets aan kon doen.
In de zoektocht naar mezelf ben ik een opleiding tot life coach gaan volgen. Om anderen te kunnen helpen moet je dan wel eerst je eigen achtergrond onder ogen zien. Ik groeide op in een gezin met allemaal broers. Rond mijn zevende ben ik misbruikt. Heel lang heb ik mezelf de schuld gegeven. Ik voelde me nooit gezien of gewaardeerd en op school werd ik gepest. Ik was dyslectisch en het stempel dat ik kreeg was dat ik niet kon lezen en schrijven. Veiligheid en vertrouwen waren er weinig.
In mijn puberteit was ik gewoon een jongen; stoer en jongensachtig gekleed. Ik wilde militair worden, maar dat mocht niet van mijn ouders. Kapster was prima, en dat ben ik toen geworden.
Maar pas als je je verleden niet meer leeft, kun je echt in het leven staan. Van mijn ouders heb ik weinig liefde ontvangen. Maar toen ze overleden heb ik, ondanks alles, in liefde afscheid van ze kunnen nemen.

Die opleiding tot life coach is een cadeau aan mezelf geweest. Toen ik mijn diploma kreeg, zou ik als coach aan de slag hebben kunnen gaan. Maar ik wist ik dat ik nog lang niet klaar was. Ik wilde veel meer weten en wilde alles lezen wat me in mijn ontwikkeling kon helpen.
Ik heb toen in BNDeStem een oproepje geplaatst voor boeken. Ik kreeg allerlei mooie en lieve reacties en heb toen veel mooie mensen ontmoet. Het leverde uiteindelijk zo’n tweeduizend boeken op, ongelofelijk.
Een van de reacties kwam van Jan Hopman van het Mondiaal Centrum. Hij mailde dat ik voor die boeken maar eens bij de inloop moest komen. Toen ik daar kwam zei hij dat ik ook als vrijwilliger altijd welkom was. En zo ben ik erin gerold.”

Welke eigenschappen heb je ervoor nodig?
“Voor de ontwikkeling waarvoor ik koos, is wilskracht en doorzettingsvermogen nodig. En ook wel lef. Ik ben blij dat ik dat heb.”

Wat betekent je vrijwilligerswerk voor je?
“Van jongs af aan heb ik allerlei vrijwilligerswerk gedaan. Dat deed ik nooit met plezier. Het was buitenkant en ging denk ik om waardering van anderen. Nadat ik mijn verleden had verwerkt, doe ik het nu vanuit mijn hart, gewoon omdat het past bij wie ik ben. Dat geeft vervulling en maakt me blij.”

Je hebt hard geknokt. Hoe gaat het nu met je?
“Ik houd veel van onze kinderen en wil natuurlijk het allerbeste voor ze. Juist daarom heb ik veel verdriet gehad om wat ik ze onbewust en ongewild heb aangedaan. Ik ben er drie jaar mee bezig geweest met hard werken en veel tranen; ik moest dat doorleven. Na geploeter in deze emotionele modder zijn die schaamte en schuld nu weg.

De woede die ik vroeger voelde is gelukkig ook verdwenen. Daardoor voelt mijn man zich vrijer en is hij ook aan de slag gegaan met zijn eigen ontwikkeling. Dat is mooi voor ons allebei.

Ik heb veel gelezen en geleerd en wil het liefste nog een studie toegepaste filosofie doen. Maar de 21+ toelatingstoets haalde ik niet. Ik ben nu bezig met een module om mijn Nederlandse taalvaardigheid te verbeteren. Eigenlijk is dat een dilemma; ik hecht veel meer aan wijsheid dan aan formele diploma’s, maar moet we daarin nu wel aanpassen. Het raakt een gevoel van onrechtvaardigheid, iets vanuit mijn jeugd. Ik ben me dat bewust, doorvoel dat, maar word daar niet meer boos over.”

Welk advies heb je voor anderen?
“Welk probleem je ook hebt, het is altijd in jezelf op te lossen. En het is alleen daar echt op te lossen.”